Ngày 23/8/2025 tại TPHCM, Hội nghị Khoa học Xơ vữa Động mạch Việt Nam lần thứ III (VAS 2025) chính thức khai mạc với chủ đề “Quản lý xơ vữa động mạch: từ nghiên cứu cơ bản đến thực tế lâm sàng”. Với sự tham dự của 1.000 đại biểu và 135 báo cáo khoa học được trình bày bởi các chuyên gia hàng đầu đến từ châu Âu, châu Á và Việt Nam, sự kiện được xem là diễn đàn học thuật quy mô nhất từ trước tới nay của Phân hội Xơ vữa Động mạch Việt Nam.
Kết nối trí tuệ, chung tay đẩy lùi gánh nặng tim mạch
VAS 2025 là diễn đàn quy tụ đông đảo chuyên gia hàng đầu của Việt Nam, những người vừa giữ trọng trách trong các hội tim mạch, vừa trực tiếp tham gia nghiên cứu, đào tạo và điều trị, góp phần định hình thực hành lâm sàng trong nước. Bên cạnh đó, hội nghị còn mở rộng cầu nối tri thức quốc tế khi đón nhận sự tham gia của các chuyên gia đến từ Hội Xơ vữa Động mạch châu Âu (EAS), Hội Xơ vữa Động mạch quốc tế (IAS) và Hội Xơ vữa Động mạch Hàn Quốc, mang theo những cập nhật mới nhất từ châu Âu và Hoa Kỳ. Sự kết hợp giữa nội lực khoa học trong nước và tri thức quốc tế đã tạo nên một diễn đàn học thuật quy mô, phản ánh rõ xu thế hội nhập và phát triển của tim mạch học Việt Nam.
Theo thống kê, 70-80% các trường hợp tử vong toàn cầu có liên quan đến xơ vữa động mạch, bao gồm đột quỵ, bệnh mạch vành và bệnh động mạch ngoại biên. Tại Việt Nam, gánh nặng này càng trở nên phức tạp khi bệnh nhân thường nhập viện muộn, kèm theo nhiều bệnh đồng mắc như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hay suy thận mạn. Thêm vào đó, các yếu tố nguy cơ mới nổi như viêm mạn tính, lối sống thiếu lành mạnh và tác động của môi trường đang khiến xơ vữa động mạch trở thành thách thức lớn không chỉ với ngành y tế mà còn với toàn xã hội.
Phát biểu tại hội nghị, GS.TS.BS Trương Quang Bình – Chủ tịch Phân hội Xơ vữa Động mạch Việt Nam nhấn mạnh: “Xơ vữa động mạch không chỉ là thách thức y học mà còn là gánh nặng xã hội. Hội nghị năm nay đánh dấu chặng đường 3 năm hình thành và phát triển của Phân hội, thể hiện sự kết nối ngày càng chặt chẽ giữa các thành viên trong lĩnh vực y khoa, cùng nhau đi sâu vào những vấn đề cốt lõi liên quan đến xơ vữa động mạch”.
Nêu bật điểm mới tại VAS 2025, chuyên gia thông tin, nếu trước đây các hội nghị chủ yếu tập trung vào những yếu tố kinh điển của xơ vữa động mạch, thì vài năm gần đây, nghiên cứu đã mở rộng và đào sâu hơn, đặc biệt là cơ chế viêm cùng các yếu tố mới nổi như non-HDL, lipoprotein(a), gan nhiễm mỡ, thể lực hay thậm chí cả sức khỏe tâm lý – tất cả đều có tác động đến tiến triển bệnh.
“Những kết quả nghiên cứu này sẽ được các thầy cô và đồng nghiệp trình bày, nhằm tìm ra giải pháp tối ưu trong chẩn đoán và điều trị. Hội nghị cũng ứng dụng các kỹ thuật hiện đại, trong đó có công nghệ AI để hỗ trợ phiên dịch chính xác, tạo thêm không gian trao đổi tri thức và kinh nghiệm. Vì vậy, VAS 2025 là dịp để cập nhật những tiến bộ quốc tế, đồng thời đưa ra giải pháp phù hợp với thực tế Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng sống và giảm tử vong tim mạch cho cộng đồng” – GS.TS.BS Trương Quang Bình cho biết.
Trong khi đó, PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh – Phó Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam cũng nhận định: “Xơ vữa động mạch là bệnh lý bao trùm khắp cơ thể, từ đầu đến chân. Có bốn yếu tố nguy cơ kinh điển đã được xác định rõ ràng gồm: tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và thuốc lá. Tuy nhiên, thực tế lâm sàng cho thấy, chỉ kiểm soát tốt bốn yếu tố này thôi vẫn chưa đủ. Nhờ những tiến bộ khoa học, chúng ta đã nhận diện thêm nhiều yếu tố nguy cơ khác liên quan đến cơ chế hình thành và phát triển xơ vữa động mạch. Việc Phân hội Xơ vữa động mạch Việt Nam ra đời và tổ chức các kỳ hội nghị chính là cơ hội để giới chuyên môn gặp gỡ, cùng nhau cập nhật, bàn thảo và tìm ra những giải pháp hiệu quả hơn, giúp người bệnh giảm bớt gánh nặng bệnh tật”.
Từ nghiên cứu đến lâm sàng – Bản lĩnh tim mạch Việt Nam
Chương trình VAS 2025 bao quát 5 chuyên đề chính với 24 phiên chuyên sâu dưới sự điều hành của 24 chủ tọa đoàn, từ những phương tiện chẩn đoán hiện đại, các vấn đề nền tảng trong quản lý xơ vữa động mạch, đến mối liên hệ với bệnh đồng mắc, chiến lược lấy người bệnh làm trung tâm và các nghiên cứu thực tiễn. Mỗi phiên không chỉ mang tính cập nhật mà còn đặt ra nhiều câu hỏi thách thức cho thực hành lâm sàng tại Việt Nam, từ quản lý lipid máu, huyết áp, đái tháo đường đến điều trị hội chứng tim mạch-thận-chuyển hóa phức tạp.
Một trong những điểm nhấn của VAS 2025 là việc phân tích những khuyến cáo ESC 2024 về hội chứng mạch vành mạn. Các chuyên gia chỉ rõ sự thay đổi trong cách tiếp cận: từ việc chẩn đoán sớm dựa trên hình ảnh học tiên tiến và chỉ dấu sinh học, đến phân tầng nguy cơ chính xác hơn, giúp bác sĩ xây dựng chiến lược điều trị cá thể hóa.
Chiến lược điều trị nội khoa toàn diện tiếp tục là chủ đề trung tâm, với hai mục tiêu song hành: cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân và cải thiện tiên lượng lâu dài. Các chuyên gia nhấn mạnh xu hướng mới như giảm cường độ kháng kết tập tiểu cầu sau giai đoạn cấp (de-escalation therapy), đồng thời phối hợp hạ lipid máu mạnh mẽ hơn bằng statin liều cao kết hợp thuốc ức chế PCSK9 khi cần thiết.
Hội nghị cũng ghi nhận sự quan tâm đặc biệt đến vấn đề dự phòng huyết khối cá thể hóa. Việc tối ưu hóa liệu trình kháng kết tập tiểu cầu kép (DAPT) được thảo luận kỹ lưỡng, cân bằng giữa nguy cơ huyết khối và xuất huyết, trong bối cảnh nhiều bệnh nhân Việt Nam nhập viện muộn và có nhiều bệnh nền đi kèm như tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận mạn.
Đặc biệt, lần đầu tiên tại Việt Nam, công nghệ IVUS + NIRS (siêu âm nội mạch kết hợp quang phổ cận hồng ngoại) được giới thiệu, cho phép không chỉ đánh giá mức độ hẹp mạch mà còn phát hiện đặc điểm mảng xơ vữa dễ vỡ – yếu tố tiên lượng quan trọng trong dự phòng nhồi máu cơ tim. Đây được xem là bước tiến mang tính đột phá, góp phần cá thể hóa tối đa chiến lược can thiệp và quản lý bệnh nhân.
Một điểm mới đáng chú ý khác của VAS 2025 là sự tham gia của chính bệnh nhân, chia sẻ hành trình điều trị và quản lý bệnh. Góc nhìn từ người trong cuộc trở thành cầu nối quý báu, giúp giới chuyên môn hiểu rõ hơn nhu cầu và thách thức thực tế, từ đó tối ưu chiến lược điều trị, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng sống.
Với chất lượng khoa học và quy mô tổ chức, hội nghị đã nhận được những đánh giá cao từ các chuyên gia quốc tế. GS Brian Tomlinson – Chủ tịch Hội xơ vữa động mạch châu Á-Thái Bình Dương bày tỏ: “Cả 3 lần tham dự hội nghị tôi thực sự ấn tượng trước quy mô toàn diện của sự kiện. Các báo cáo được trình bày đều rất phong phú, quy tụ những chuyên gia đương đại hàng đầu trong lĩnh vực xơ vữa động mạch. Đặc biệt, việc cập nhật các tiến bộ điều trị, trong đó statin tiếp tục khẳng định vai trò là liệu pháp nền tảng, mang lại nhiều giá trị thực tiễn. Tôi cũng đánh giá cao những nỗ lực tại Việt Nam trong phòng ngừa và kiểm soát xơ vữa động mạch – một minh chứng cho sự làm việc nghiêm túc và hiệu quả của đội ngũ y tế”.
VAS 2025: Nền tảng nghiên cứu và thế hệ kế cận cho tim mạch học Việt Nam
Song hành cùng góc nhìn thực tiễn, hội nghị năm nay cũng chú trọng đến các báo cáo nghiên cứu khoa học về xơ vữa động mạch. Đây là nơi tập hợp những công trình mới nhất trong nước, phản ánh nỗ lực nghiên cứu bài bản, từ dịch tễ học, cơ chế bệnh sinh cho đến ứng dụng lâm sàng. Các báo cáo không chỉ cung cấp thêm dữ liệu thực tiễn cho cộng đồng y khoa quốc tế, mà còn góp phần làm rõ đặc thù bệnh lý xơ vữa động mạch ở người Việt – vốn chịu tác động của nhiều yếu tố nguy cơ và bệnh nền khác biệt.
Bên cạnh đó, Phiên nghiên cứu khoa học trẻ trở thành điểm nhấn, khẳng định vai trò thế hệ kế cận trong sự phát triển tim mạch học Việt Nam. Những bác sĩ nội trú, học viên cao học và nhà khoa học trẻ có cơ hội trình bày công trình được lựa chọn kỹ lưỡng, phản ánh tinh thần sáng tạo và tâm huyết trong tiếp cận vấn đề xơ vữa động mạch. Việc trao giải cho các báo cáo xuất sắc nhất không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận, mà còn là động lực thúc đẩy tinh thần nghiên cứu, khuyến khích thế hệ trẻ tiếp nối sự nghiệp khoa học tim mạch.
Hai phiên quan trọng này cho thấy VAS 2025 không chỉ là nơi cập nhật tri thức quốc tế, mà còn là diễn đàn thúc đẩy nghiên cứu nội sinh và ươm mầm thế hệ chuyên gia trẻ, bảo đảm sự phát triển bền vững của tim mạch học Việt Nam trong tương lai.
Với quy mô và chiều sâu khoa học, VAS 2025 không chỉ là hội nghị chuyên ngành thường niên, mà còn là cột mốc khẳng định vai trò tiên phong của Việt Nam trong quản lý xơ vữa động mạch, góp phần đưa tim mạch học nước ta hội nhập sâu rộng với thế giới. Đúng với tinh thần TS.BS Trần Hòa – Tổng thư ký Phân hội Xơ vữa Động mạch Việt Nam bày tỏ: “TPHCM đang trở thành trung tâm y tế hiện đại hàng đầu cả nước, nơi hội tụ những bệnh viện lớn, các trường y khoa uy tín và đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Đây là lợi thế để chúng ta kiến tạo một diễn đàn khoa học thực sự chất lượng, góp phần lan tỏa tri thức và nâng cao năng lực điều trị tim mạch”.
