Thừa cân và béo phì ở trẻ em và thanh thiếu niên đang gia tăng nhanh chóng tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Việt Nam đang nằm trong 6 nước có tốc độ gia tăng béo phì ở trẻ em cao nhất thế giới. Đây không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mắc các bệnh như đái tháo đường týp 2, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và ảnh hưởng tâm lý. Vì vậy, việc xây dựng một chế độ ăn uống hợp lý kết hợp với lối sống lành mạnh ngay từ tuổi học đường là vô cùng cần thiết.
Trẻ nên được khuyến khích ăn đủ bữa, không bỏ bữa sáng và ưu tiên các thực phẩm tự nhiên. Một chế độ ăn cân đối nên bao gồm nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, chất đạm từ thịt nạc, cá, trứng, sữa ít béo và hạn chế thức ăn nhanh, nước ngọt, đồ ăn nhiều dầu mỡ hoặc đường tinh luyện. Trẻ cần học cách nhận biết cảm giác no, kiểm soát lượng thức ăn, tránh ăn quá mức hoặc ăn theo cảm xúc.
Bên cạnh chế độ ăn, hoạt động thể lực cũng rất quan trọng. Trẻ cần được vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày thông qua chơi thể thao, đi bộ, đạp xe hoặc các hoạt động thể chất khác phù hợp với sở thích. Nên hạn chế thời gian ngồi trước màn hình (tivi, máy tính, điện thoại) không quá 2 giờ mỗi ngày cũng giúp giảm nguy cơ tăng cân.
Gia đình và nhà trường có vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường tích cực, khuyến khích thói quen sống lành mạnh. Việc cùng nhau ăn uống điều độ, tham gia vận động và giáo dục trẻ về giá trị của sức khỏe sẽ giúp tập các thói quen tốt cho cuộc sống khỏe mạnh lâu dài. Phòng ngừa béo phì bắt đầu từ những hành động nhỏ mỗi ngày, hãy cùng tạo dựng lối sống khoa học cho trẻ em hôm nay để bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong tương lai.
TS.BS Nguyễn Thị Thu Hậu
Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi đồng 2
